.


Asiya.info
bildirir ki, Prezident İlham Əliyev ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri tərəfindən Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin Cenevrədə təşkil edilmiş görüşünə gəlib.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan Prezidenti Serj Sarkisyan arasında görüş keçirilib.

Görüşdə ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri və ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin xüsusi nümayəndəsi iştirak ediblər.

 

.
Bərzaninin 25 sentyabrda keçirilən “quldur referendumu”ndan sonra, bütün çağırışlara rəğmən, Habur Sərhəd Qapısının nəzarətini Bağdada verməyən İraq Kürd Regional Administrasiyasını (İKRA) “by pass” edəcək (ondan yan keçəcək – tərc.) Ovaköy Sərhəd Qapısının açılmasının ardınca, Türkiyə sərhəddən Mosula qədər olan bölgənin yol təhlükəsizliyini İraq Ordusu (İO) ilə ortaq gözətçi (patrul) xidməti yaradaraq təmin edəcək. Gözətçi (patrul) xidməti üçün hər iki ölkə birliklər yaradacaq.
Bundan əlavə, Türkiyəyə yaxın bir bölgədə olan, Suriya ilə İKRA arasındakı Semelka-Pişhabur sərhəd qapısından keçişləri nəzarət altına almaq məqsədilə bölgədə ortaq gözətçi (patrul) məntəqələrinin təsis edilməsi də planlaşdırılır.
Bu addımlar iki ölkənin Bərzaniyə qarşı ata biləcəyi ilk ortaq addımlar arasında göstərilir.
Sincar və Təlafərin şimalında PKK terror təşkilatına qarşı bir gözətçi bölgəsinin açılmasının da strateji bir addım olacağı vurğulanır.
 
Regional koalisiya gücü
 
Məsud Bərzaninin referendum həmləsindən sonra, İraqın ərazi bütövlüyünə yönəlik gözlənilən təhdidlərə qarşı, lazım olarsa, İranın da daxil olduğu bir regional koalisiya gücünün yaradılması gündəmdədir. Terrorla mübarizədə qazanılan əməliyyat təcrübələrinin mübadiləsi çərçivəsində, Mərkəzi İraq Hökuməti ilə kəşfiyyat mübadiləsinin təmin edilməsi və PKK-nın Kərkük, Tuzhurmatu, Dibis və Sincar kimi mübahisəli bölgələrdəki təsirini bitirmək üçün ortaq əməliyyatların keçirilməsi və əməkdaşlığın təmin edilməsi də hərbi əməkdaşlıq çərçıvəsində üzərində durulan məsələlər arasındadır.
Hərbi sahədə əməkdaşlıq artırılacaq
 
Türkiyə ilə İraq arasında siyasi və hərbi əməkdaşlığı artıracaq çalışmalar davam edərkən, önümüzdəki müddətdə İraq ilə Hərbi Əməkdaşlıq, Təhsil və Məsləhətçilik Anlaşmasının imzalanması da gündəlikdədir. Türkiyənin təmin edəcəyi dəstəklərin Mərkəzi İraq Hökumətinin bölgədəki imkan və qabiliyyətlərini artırması gözlənilir.
Türkiyə terror səbəbilə böyük zərər görən İraqda vilayət təmir-bərpa briqadaları ilə də üzərinə vəzifə götürməyə hazırlaşır. Daha öncə Əfqanıstanda bu missiyanı yerinə yetirən Türkiyə qurumlararası koordinasiyanın təmin edilməsilə hərbi təlimdən tutmuş ifrasturuktura və insani yardıma qədər geniş bir perspektivdə Mərkəzi İraq Hökumətilə əməkdaşlıq modelləri üzərində çalışır.
 
Əməkdaşlığı dərinləşdirəcək addımlar
 
İKRA-nın referendum həmləsinin ardından Türkiyə ilə Mərkəzi İraq Hökuməti arasında atıla biləcək ortaq addımlarla, regional məsələlərlə bağlı hərbi əməkdaşlığa yönəlik təmaslar davam edərkən, İraqla Hərbi Əməkdaşlıq, Təhsil və Məsləhətçilik Anlaşmasının imzalanması gündəlikdədir. Türkiyə, İŞİD-lə mübarizənin sona yaxınlaşdığını da nəzərə alaraq, Başikadakı qüvvələrini İraq Ordusu ilə əməkdaşlıq edərək, İraqın ərazi bütövlüyünün qorunması və bərpasına dəstəkçi qüvvə olaraq orada saxlaya bilər. İraqla siyasi və hərbi əməkdaşlıq çərçivəsində masadakı məsələlər arasında ortaq təlimlərlə bağlı əməkdaşlığın daha da artırılması məqsədilə Türkiyədə hərbi və lider təhsilinin verilməsi, İraqda da türk müşavirləri vasitəsilə Bağdad, Kərkük və Mosul bölgələrindəki İraq hərbi bazalarında hərbi və polis təhsilinin verilməsi var.
 
Əfqanıstan modeli masada
 
Başika Düşərgəsinin İŞİD sonrası statusuna aid təkliflər arasında onun türk və iraqlı hərbçi və mülki şəxslərdən ibarət olan Mülki-Hərbi Əməkdaşlıq Komandalarının (MHƏK) əsas bazası olaraq istifadə edilməsi də var. Bu komandalar vasitəsilə görüləcək işlərin: İraq xalqının, xüsusən də Mosul və Kərkükdə ən böyük problemi olan elektrik kəsintilərinə çarə olacaq infrastruktur dəstəyinin təmin edilməsi, içməli su təmini üçün obyektlərin tikilməsi, mobil xəstəxanalar vasitəsilə kəndlərdə yaşayan əhalinin müayinə edilməsi, yenidən bərpası lazım olan bölgələrdə Türkiyənin dəstəyilə türk iş adamlarının fəaliyyətini asanlaşdıracaq infrastrukturun hazırlanması kimi məsələlərdə iki ölkənin də mənfəətinə xidmət edəcək əhəmiyyətli əməkdaşlıqlara qapı aralaya biləcəyi bildirilir.
 
Bərpa dəstəyi gündəlikdədir
 
MHƏK-nın təşkilinin ardından, bu missiyanın Vilayət Bərpa Briqadaları (VBB) şəklində, əsas vəzifəsi ilkin zəruri ehtiyacların təmin edilməsi olan strukturdan diqqəti daha qalıcı və uzunmüddətli ehtiyacların təmin edilməsinə cəmləyəcək bir struktura çevrilə biləcəyi bildirilir. Türkiyə bu modeli Əfqanıstanda İSAFçərçivəsində qurmuş və uğurla işlətmişdi. Hələ də əfqan xalqının bütün ehtiyaclarını qarşılayacaq həll variantları VBB-nin koordinasiyası ilə təklif edilir. İraqda da mülki və hərbi əməkdaşlıq çərçivəsində belə bir təşkilatlanmanın Mərkəzi İraq Hökumətinə əhəmiyyətli dəstək təmin edəcəyinə işarə edilir.
 
Fəaliyyəti yaxşılaşdıracaq
 
MHƏK adlandırılan və iki ölkə arasında geniş perspektivli əməkdaşlıq imkanı yaradan bu addımla Türkiyənin Mərkəzi İraq Hökumətinin dövlət məmurlarının təhsili, təhlükəsizlik dəstəyi, qalıcı bərpa işlərinin görülməsi kimi işlərlə bölgə xalqına yardım və dəstək təmin edəcəyi, eyni zamanda Mərkəzi İraq Hökumətinin bölgədəki təsirini və etibarını artıracağı da bildirilir.
Kiymet Sezer
“Yeni Şafak”, Türkiyə
Strateq.az
.
Sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb.  
 
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən verilən oktyabrın 15-də Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin gecə yarımadanın bəzi yerlərində qısamüddətli yağış yağacağı gözlənilir. 
 
MÜlayim cənub-qərb küləyi əsəcək, gündüz arabir güclənən şimal-qərb küləyi ilə əvəz olunacaq.
 
Havanın temperaturunun Abşeron yarımadasında gecə 12-15, gündüz 18-21, Bakıda gecə 13-15, gündüz 19-21 dərəcə isti olacağı gözlənilir. 
 
Atmosfer təzyiqi 758 mm civə sütunundan 762 mm civə sütununa yüksələcək, nisbi rütubət gecə 75-85, gündüz 45-50 faiz təşkil edəcək.
 
Azərbaycanın rayonlarında sabah hava şəraitinin əsasən yağmursuz keçəcəyi, səhər ayrı-ayrı yerlərdə duman olacağı, bəzi şimal və qərb rayonlarında şimşək çaxacağı, arabir yağış yağacağı gözlənilir. Qərb küləyi əsəcək, ayrı-ayrı yerlərdə arabir güclənəcək. 
 
Havanın temperaturu gecə 8-13, gündüz 19-24, dağlarda gecə 3-8, gündüz 8-13 dərəcə isti olacaq.
 
Oktyabrın 16-sı gündüzdən 17-si axşamadək bəzi rayonlarda hava şəraitinin qeyri-sabit keçəcəyi, şimşək çaxacağı, arabir yağış yağacağı , bəzi yerlərdə leysan xarakterli intensiv olacağı, dolu düşəcəyi, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı ehtimalı var.
 
Qərb küləyi əsəcək, ayrı-ayrı yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturu ötən günlərlə müqayisədə tədricən 4-6 dərəcə aşağı enəcək. Çaylarda sululuğun artacağı ehtimal olunur.
.
ABŞ-ın Yeni İran Strategiyasına İlk Dəstək İsrail və Ərəb Ölkələrindən gəldi
Trampın yeni İran strategiyasını açıqlamasını, dünya canlı izlədi. İlk dəstək isə İsrail, Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Yəməndən gəldi.

Asiya.info  bildirir ki, Ağ Evdə yeni İran strategiyasını açıqlayan ABŞ Prezidenti, Tehran rəhbərliyinin 2015-ci il tarixli nüvə müqaviləsinə əməl etmədiyini söylədi. Dünyanın canlı izlədiyi bu söhbətə ilk reaksiyalardan biri İsrail Baş Naziri Binyamin Netanyahudan gəldi. Netanyahu "İranın müqavilə şərtlərinə uyğun gəldiyini" qəbul etmədiyini açıqlayan ABŞ Prezidenti Donald Trampı təbrik edib.
Netanyahu " Trampı cəsur qərarından dolayı təbrik edirəm"-deyə bildirib.
Açıqlamada"Trampın elan etdiyi ABŞ-ın yeni İran strategiyasının, İranın terrorizmə dəstək verməsi ilə mübarizə üçün bir fürsət olduğu" qeyd edilib.
Səudiyyə Ərəbistanı rəsmi xəbər agentliyi SPA-nın xəbərində, Səudiyyə Ərəbistanının, Trampın elan etdiyi yeni İran strategiyasını məmnuniyyətlə qarşıladığı qeyd olunub.
Xəbərdə, Səudiyyə Ərəbistanının daha əvvəl də kütləvi qırğın silahlarının yayılmasının qarşısının alınmasının zəruri olduğu inancından yola çıxaraq və İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınması üçün İran ilə P5+1 ölkələri (ABŞ, Böyük Britaniya, Çin, Fransa, Rusiya və Almaniya) tərəfindən 2015-ci ildə imzalanan nüvə sazişinə dəstək verdiyi qeyd edilib.
Həmçinin məlumatda, Səudiyyə Ərəbistanının İranı, sanksiyaların ləğvindən əldə etdiyi gəlirləri xüsusilə balistik raketləri inkişaf etdirmək proqramı vasitəsilə bölgənin sabitliyini sarsıtmaq və (Yəməndəki Husiler ilə Livandakı Hizbullah daxil) bölgədəki terroru dəstəkləmək üçün istifadə etməklə günahlandırdığı bildirilib.
Bəhreyn Xarici İşlər Nazirliyindən edilən yazılı bəyanatda da Bəhreynin Trampın elan etdiyi yeni İran strategiyasını dəstəklədiyi bildirilib. ABŞ-ın bu mövqeyinin hər kəsə terrorla və terroru dəstəkləyənlərlə mübarizənin əhəmiyyətini qeyd etdiyinə toxunulub.
Bəyanatda, İranın qonşu ölkələrin azadlıqlarına hörmətlə yanaşması və beynəlxalq hüquq prinsiplərinə riayət etməsinin son dərəcə əhəmiyyətli olduğu qeyd edilərək, Bəhreynin İranın nüvə silahı əldə etməsi və bölgədəki radikal milislərə maliyyə və silah yardımı etməsinin qarşısını alacaq hər bir addıma dəstək verdiyi ifadə edildi.
Qeyd edək ki, ölkəsinin İranla bağlı yeni strategiyasını açıqlayan ABŞ Prezidenti Donald Tramp, ABŞ-ın İranla nüvə müqavilədən hələlik ayrılmayacağını bildirərək, "Əgər Konqres və müttəfiqlərimizlə bir həllə çatmasaq, o zaman müqavilə ləğv ediləcək. Müqavilə monitorinq altındadır və hər hansı bir zamanda bizim iştirakımız, Sədr olaraq tərəfimdən ləğv edilə bilər"-demişdi.
Tramp, İran İnqilab Mühafizəçilərini "terrora dəstək verdiyi" və bu səbəblə də sanksiya siyahısına aldıqlarını bildirmişdi.
Vüsalə Qələndərli
.
İran prezidenti Həsən Ruhani ABŞ prezidenti Donald  Trampın verdiyi açıqlamalara münasibət bildirib.
 H.Ruhani  ABŞ prezidenti Donald Trampın  Fars Körfəzini  Ərəb Körfəzi adlandırmasını  tənqid edib və deyib ki,  D.Trampın çıxışı küfr və ittihamdan başqa bir şey deyil:  "Mən onu tarixi, həm də coğrafiyanı bir dəfə də oxumağa dəvət edirəm. O, həmçinin beynəlxalq öhdəlikləri və ədəb qaydalarını öyrənsin”.
H.Ruhani İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunu (SEPAH) dəstəkləyib və deyib ki,  SEPAH  güclü bir qüvvədir və  xalq həmişə onun yanındadır: "Açıq şəkildə deyirəm ki, biz  terrorun qarşısında durmuşuq və durmağa davam edəcəyik”.
H.Ruhani bildirib ki, ABŞ-ın məqsədi İranda iqtisadiyyat və investisiyaya ziyan vurmaq və Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət  Planının pozulmasına nail olmaqdır.
"Siz İranın raketlərinə görə narahatsınız? Siz bu regionda həmişə təcavüzkar olmusunuz.  Bizim raketlərimiz özünümüdafiə üçündür.  Daim müdafiə üçün qətiyyətli olmuşuq, bu gün  həmişəkindən daha da çox  silah istehsal etmək üçün çalışacağıq.   İran bundan sonra  öz raket istehsal proqramını  daha da  gücləndirəcək. İrana silah sırf müdafiə üçün lazımdır”, deyə H.Ruhani bildirib/APA.
.
Mətbuat Şurasının (MŞ) sədri, Milli Məclisin deputatı Əflatun Amaşov və Şuranın İdarə Heyətinin üzvü, Demokratik Jurnalistlər Liqasının sədri Yadigar Məmmədli Avropa Mətbuat Şuraları Alyansının Macarıstanın paytaxtı Budapeşt şəhərində keçirilmiş illik toplantısında iştirak edib.
 
Şuradan APA-ya verilən məlumata görə, MŞ sədri rəhbərlik etdiyi qurumun ötən bir ildəki fəaliyyəti barədə hesabat xarakterli çıxış edib.
 
Deputat Şuraya ünvanlanmış şikayətlərdəki bir sıra motivlərdən söz açıb.
 
Avropa Mətbuat Şuraları Alyansının illik toplantısında Avropada, eləcə də dünyada söz və ifadə azadlığı ilə bağlı tendensiyalar, Mətbuat Şurası institutlarının bu müstəvidə daşıdıqları missiya, internet media ilə əlaqədar tənzimləmə mexanizmləri və digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.
 
Avropa Mətbuat Şuraları Alyansının illik toplantısı oktyabrın 11-dən 13-dək keçirilib. 
.
Millət vəkili Q.Paşayeva AŞPA-da təşkilatı ittiham edib və terrorçunu qəhrəman elan edən, Xocalı soyqırımını törədən işğalçı bir ölkə heyətinin burada ədalətdən danışmaq haqqı yoxdur deyib.

Asiya.info xəbər verir ki, Q.Paşayeva AŞPA-da erməni kökənli beynəlxalq terrorçi V.Garabedianın Ermənistanın müraciəti ilə Fransada müəmmalı şəkildə azadlığa buraxılmasından danışıb və araşdırılma tələb edib. Q.Paşayeva AŞPA-da:"Xocalı soyqırımını törədənlər Ermənistanda yüksək vəzifələrdədirlər nə üçün onların ədalət qarşısında cavab verməsi üçün bu ölkəyə təzyiq göstərmirsiniz" Bu gün AŞPA-da “Azad müzakirələr” zamanı çıxış edən millət vəkili, Azərbaycanın AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü Q..Paşayeva AŞPA-da təşkilatı ikili standartlarda ittiham edib və bəzi milləət vəkillərinin Azərbaycan əlehinə apardığı kompaniyaya sərt cavab verib:”Dəyərli məsləkdaşlarım, Mən bu gün başqa bir çıxış edəcəkdim, amma təəssüflər olsun ki bəzi millət vəkillərinin özəlliklə Ermənistan heyətinin ölkəm əleyhinə bir neçə gündür burda dilə gətirdikləri saxta ittihamlara, yalanlara cavab vermək məcburiyyətindəyəm. Mən 12 ildir burda ölkəmin təmsilçisiyəm. Amma bu gün yalan-yanlış bilgilərlə "insan haqları" adı altında Azərbaycanı ittiham edən bəzi millət vəkillərinin Avropa Şurasının üzvü olan Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarının 20%-ni işğal etməsi nəticəsində öz evlərindən sürgün edilmiş 1 milyon azərbaycanlı qaçqının, məcburi köçkünün Ermənistan tərəfindən pozulmuş "insan haqlarını" müdafiə etmələrini heç bir zaman görmədim.Nə üçün yüz minlərlə azərbaycanlı qaçqının haqlarını pozan Ermənistana qarşı təzyiq tətbiq etmək üçün Assambleyamız heç bir addım atmır? Evlərinə dönə bilməyən 1 milyon azərbaycanlı məcburi köçkün Assambleyamızdan bu suallarına cavab gözləyirlər. Ermənistan bütün dünyanın gözləri önündə Azərbaycanın Xocalı şəhərində bir gecədə 613 insanı qətlə yetirdi, yüzlərlə insan o soyuq qış günlərində ağır yaralı olaraq canlarını zorla qurtardı. Ermənistan Xocalıda bir soyqırım həyata keçirdi və oradan sağ canlarını qurtara bilmiş çox az sayda məcburi köçkünlər də bu gün də öz evlərinə dönə bilmirlər. Nə üçün bu insanların pozulmuş "insan haqları"nın müdafiəsi üçün Assambleyamız heç bir addım atmır?Nə üçün ikili standartlar davam edir?Xocalılar Assambleyamızdan bu suallarına cavab gözləyirlər. Xocalı soyqırımı kimi insanlıq əleyhinə cinayət törədənlər bu gün Ermənistanda yüksək vəzifə tuturlar və bu günə qədər ədalət qarşısında cavab verməyiblər. Baş katib Yagland Azərbaycan əleyhinə çıxışlar edir. Amma onun doğrudan Ermənistan prezidentinin özzünə birbaşa deməsinə baxmayaraq Ermənistan dövləti onun və AŞPA-nın çağırışlarına məhəl qoymur, bu gün də qanunsuz olaraq girov saxladığı azərbaycanlı Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevi azadlığa buraxmır. Nə üçün cənab Yagland və Assambleyamız bu insanların pozulmuş insan haqlarının müdafiəsi, onların azadlığa buraxılması üçün Ermənistana qarşı təzyiq göstərilməsi istiqamətində ciddi addımlar atmırlar?Dilqəm Əsgrov və Şahbaz Quliyevin ailəsi sizdən bu suallarına cavab gözləyirlər. Ermənistan heyətinin neçə gündür Azərbaycan əleyhinə yalanlarla dolu açıqlamalarına gəlincə. Buradan onlara demək istəyirəm ki, siz ASALA terror təşkilatının liderlərindən olan Varaujan Garabediandan bəhs edin. Fransanın Orli hava limanında Türk Hava Yollarının bürosuna bombalı hücum edərək 8 məsum insanın ölməsinə, 55 nəfərin yaralanmasına səbəb olan terrorçunun Ermənistan dövlətinin və siyasətçilərinin müraciətlərinə əsasən Fransada necə əfv edilməsindən və sizin onu Ermənistanda qəhrəman elan etməyinizdən bəhs edin. Terrorçunu qəhrəmana çevirən bir dövlətin millət vəkillərinin burda bizə insan haqlarından bəhs etmə haqları yoxdur. Biz burdan bu terrorçu və onunla birlikdə terorlarda iştirak edən ermənilərlə bağlı araşdırmalar, istintaqın aparılmasını tələb edirik. Ve sonda Myanmarda, Arakanda müsəlmanlar əlehinə törədilən soyqırımın Assambleyada müzakirə edilməməsini və etiraz qərarı, bəyanatı qəbul edilməməsini qınayırıq. Avropa Şurası sərhədlərindən uzaqda olsa da Assambleyamızı orada insanlıq əlehinə törədilən cinayətlərə səssiz qalmamağa çağırırıq".
.
Minsk şəhərində rəsmi səfərdə olan Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Belarus Respublikasının baş naziri Andrey Kobyakovla görüşüb.
 
Milli Məclisdən Modern.az-a verilən məlumata görə, A. Kobyakov bildirib ki, Azərbaycan bölgədə Belarusun ən etibarlı dostu və strateji müttəfiqidir. O deyib ki, son illər maşınqayırma, kənd təsərrüfatı texnikası və informasiya texnologiyaları istiqamətində əməkdaşlıq yüksələn xətlə inkişaf edir. O. Əsədov isə Azərbaycanla Belarus arasında mövcud olan iqtisadi, ticari, elmi, mədəni əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi üçün birgə layihələrin həyata keçirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O qeyd edib ki, Minsk traktor zavodunun Gəncə Avtomobil Zavodunda istehsal olunan traktor və avtomobilləri Azərbaycan vasitəsilə Türkiyə bazarına çıxarılacaq.
 
Oqtay Əsədov Belarus Respublika Şurasının sədri Mixail Myasnikoviç və Belarus parlamentinin Nümayəndələr Palatasının sədri Vladimir Andreyçenko ilə də görüşüb. Tərəflər Azərbaycan nümayəndə heyətinin Minskə rəsmi səfərinin yekununa dair Bəyannamə imzalayıblar. Bəyannamədə Azərbaycan və Belarus parlamentlərinin iki ölkə arasında iqtisadi-ticari, mədəni, elmi, təhsil sahələrində əlaqələrin inkişafına töhfələri qeyd olunub.
 
Səfər çərçivəsində nümayəndə heyəti Böyük Vətən Müharibəsi Muzeyində olub. O. Əsədov muzeyin xatirə kitabına ürək sözlərini yazıb.
 
Nümayəndə heyəti Minskdə Azərbaycan Ticarət Evinin fəaliyyəti ilə də tanış olub.
 
Minskdə keçirilən tədbirlərdə Milli Məclisin komitə sədrləri Ziyad Səmədzadə, Fuad Muradov, deputatlar Xanlar Fətiyev, Ülviyyə Ağayeva, Milli Məclis Aparatının rəhbəri Səfa Mirzəyev, Azərbaycanın Belarusdakı səfiri Lətif Qəndilov və digər rəsmi şəxslər iştirak ediblər. Səfər başa çatıb.
.

“Azərbaycan dövlətinə qarşı ölkə daxilində sistemli surətdə təxribatlar aparılır”


Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Tarix İnstitutunun Elmi Şurası X sinif “Ümumi tarix” dərsliyinin rusca versiyasında uydurma “Böyük Ermənistan” ərazisini əks etdirən xəritənin verilməsi ilə bağlı bəyanatla çıxış edib
.
“Xəritə “Ümumi tarix” dərsliyində verilərkən Azərbaycanın zərərinə daha da saxtalaşdırılmışdır”
İnstitutdan APA-ya verilən məlumata görə, bəyanatda deyilir ki, dərslikdəki uydurma “Böyük Ermənistan”ın ərazisini əks etdirən xəritə qədim Roma imperiyasını dirçəltmək xəyalına düşmüş olan faşist diktatoru Benito Mussolininin göstərişi ilə 1934-cü ildə Roma şəhərinin mərkəzi küçələrindən birinin (Via dei Fori İmperiali) divarına bərkidilmiş mərmər xəritələrdən biridir: “Həmin dövrdə tarixin müxtəlif hərbi-siyasi keçid zamanında öz çirkin niyyətlərinə nail olmağa çalışan erməni lobbisinin təsirilə məhz həmin xəritənin divara bərkidilmək üçün seçilməsi şübhəsizdir. Həqiqətən də saxta “Böyük Ermənistan” xəritəsinin dünyanın müxtəlif KİV-lərində və informasiya resurslarında, o cümlədən Vikipediyada yayılmasını məhz ABŞ-da fəaliyyət göstərən Erməni Araşdırmaları və Tədqiqatları üzrə Milli Assosiasiya təmin edir. Bunun üçün göstərilən millətçi erməni təşkilatı xüsusi qrant ayırmışdır. Bu cür xəritələri nəşr edən qədim tarix ensiklopediyası olan “Ancient.eu” adlı sayt göstərilən erməni təşkilatına onlar üçün ayrılmış qranta görə təşəkkür edib. Qeyd etmək lazımdır ki, göstərilən xəritə X sinif “Ümumi tarix” dərsliyində verilərkən Azərbaycanın zərərinə daha da saxtalaşdırılmışdır. Belə ki, mərmər xəritədə, habelə müxtəlif müəlliflərin, o cümlədən çoxcilidlik “Roma tarixi”nin müəllifi Teodor Mommzenin nəşr etdiyi xəritədə də belə dəhşətli saxtakarlığa yol verilməmişdir. Bütün analoji xəritələrin hamısında uydurma “Böyük Ermənistan”ın şimal sərhədləri Arazın cənubundan keçir və Xəzər dənizinə çatmır.
Albaniya, Atropatena, İberiya və Kolxidanın adları çıxarılmış, ancaq “Armeniya” adı saxlanılmışdır
Həmin xəritələrdə Azərbaycan dövlətləri olan Albaniya və Atropatena ilə yanaşı, İberiya və Kolxida da göstərilir. Lakin X sinif şagirdlərinə təqdim olunan xəritədə saxtakarlığa yol verilərək Albaniya, Atropatena, İberiya və Kolxidanın adları çıxarılmış, ancaq “Armeniya” adı saxlanılmışdır. Beləliklə, Azərbaycan məktəblilərinə təqdim olunan xəritədə saxtakarlığa yol verilərək, “Armeniya” ərazisi Abşeron yarımadasının cənubundan başlayaraq Xəzər dənizinə birləşdirilir. Uydurma “Böyük Ermənistan” tarixinə həsr olunmuş xəritələrin heç birində “Armeniya”nın ərazisi Xəzərə çatmır. Digər tərəfdən, T.Mommzenin nəşr olunmuş xəritəsində və “Böyük Ermənistan” ərazisi göstərilən digər xəritələrdə də Albaniya, Atropatena, Kolxida, İberiya adları göstərildiyi halda X sinfin “Ümumi tarix” dərsliyində verilmiş xəritədən bütün bu adlar çıxarılıb. Ciddi narahatlıq doğuran hal budur ki, bu saxtalaşdırılmış xəritə “Ümumi tarix“ dərsliyinin rus dilində olan versiyasına daxil edilib. Beləliklə, saxtakarlığın rusdilli oxuculara çatdırılması imkanı yaradılıb.
Bununla yanaşı qeyd edək ki, eyni xəritə saxta “Böyük Ermənistan”ın bütün sərhərdləri ilə “Ümumi tarix” dərsliyinin Azərbaycan dilində olan versiyasında da verilib. Burada çatmayan ancaq “Armeniya” sözüdür. Hər iki halda dərsliyin həm rus, həm də Azərbaycan versiyalarındakı xəritələr Azərbaycanın tarixi keçmişinə vurulan ağır zərbədir”.
“1918-ci ilə qədər Cənubi Qafqazda heç zaman erməni dövləti olmayıb”
Tarix İnstitutunun Elmi Şurası bəyan edib ki, heç bir tarixi dövrdə Azərbaycanın Albaniya və Atropatena dövlətləri Roma imperiyasına qatılmamış və müstəqilliyini saxlamışlar: “Hələ bu bir yana qalsın, Roma qoşunları eradan əvvəl 66-cı ildə düzgün olmayaraq erməni çarı kimi təqdim edilən Parfiya sərkərdəsi II Tiqranın qoşunlarını darmadağın edərək, erməni çarlığını aradan qaldırdıqdan sonra da, Atropatena və Albaniya müstəqil dövlətlər olaraq yaşayıb. Yeri gəlmişkən, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda ölkə başçısının təşəbbüsü və tapşırığına əsasən son illərdə aparılmış tədqiqatlar (“İrəvan xanlığı: Rusiya işğalı və ermənilərin Şimali Azərbaycan torpaqlarına köçürülməsi”, “Qarabağ: real tarix, faktlar və sənədlər”, “Naxçıvan: tarixi və abidələri”, “Real tarix və “Böyük Ermənistan” uydurması” və Azərbaycan xalqına qarşı ermənilərin törətdiyi soyqırımlarına həsr olunmuş çoxsaylı əsərlər) nəticəsində sübut edilib ki, 1918-ci il mayın 29-da İrəvan və ətrafı Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tərəfindən ermənilərə verilənə qədər Cənubi Qafqazda heç zaman erməni dövləti olmayıb. Ermənilərin Cənubi Qafqaza kütləvi surətdə köçürülməsi Türkmənçay (1828) və Ədirnə (1829) müqavilələrinin şərtlərinə əsasən həyata keçirilib. Bizim bu tədqiqatlarımızdan sonra artıq işğalçı Ermənistanda, hətta bəzi KİV-lərdə də guya “ermənilərin Cənubi Qafqazın aborigen əhalisi olması”nın təbliğ olunmasına əvvəlki kimi meyl göstərilmir.
“Orta məktəblər üçün dərsliklər hazırlanmasının qüvvədə olan mexanizmi dəyişdirilməlidir”
 Bu, Azərbaycan prezidentinin və Azərbaycan tarix elminin çox böyük uğurudur. Bu baxımdan X siniflər üçün “Ümumi tarix” dərsliyinə daxil edilən xəritələr düşmənə qarşı informasiya müharibəsində Azərbaycan tarix elminə arxadan vurulan ağır zərbədir. Təəssüf doğuran həm də budur ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təşəbbüsü ilə “Azərbaycan tarixi atlası” və “Azərbaycan Milli Atlası” nəşr olunduğu halda bu cür zərərli addım atılıb. Tarix İnstitutunun Elmi Şurası yuxarıda göstərilənlərlə yanaşı onu da bəyan edir ki, orta məktəblər üçün dərsliklər hazırlanmasının qüvvədə olan mexanizmi dəyişdirilməli və bu sahədə əsaslı islahatlar aparılmalıdır. Qüvvədə olan mexanizmə əsasən, bir qayda olaraq, tenderdə aparıcı qüvvə kimi nəşriyyatlar iştirak edirlər. Nəşriyyatlar isə öz ətrafına “münasib bildiyi” adamları toplayaraq dərslik layihələri hazırlayırlar. Beləliklə, tenderdə mübarizə nəşriyyatlar arasında gedir. Və təəssüf ki, bu mübarizə dərsliklərin elmi məzmunu, milli dəyərlərin qorunması və Azərbaycançılıq məfkurəsi naminə deyil, dərsliklərin nəşrinə sərf edilən dövlət vəsaitinə hansı nəşriyyatın sahib çıxması uğrunda gedir. Bu mübarizədə dərsliklərin elmi məzmunu deyil, “daha güclü nəşriyyat” və onun arxasında duran qüvvələr qalib gəlir. Əslində isə dərsliklər, o cümlədən tarix dərslikləri bu sahədə səriştəsi olan görkəmli alimlərin qələmindən çıxmalıdır. Dərsliklərin metodiki işlənməsi və şagirdlərin yaş səviyyəsinə uyğun olması kimi prinsiplər isə ən təcrübəli metodistlərə etibar olunmalıdır. İndiki mərhələdə isə nəşriyyatlar onlar üçün münasib olan müəllifləri, başlıca olaraq orta məktəb müəllimlərini cəlb edirlər. Bu zərərli sistem davam etdikcə gələcəkdə də bu cür səhvlərə yol verilməsi qaçılmazdır”.
“”Azərbaycan tarixi” və “Ümumi tarix” dərsliklərinin layihələrinin ekspertizadan keçməməsi üçün müxtəlif strukturlara təzyiq göstərilməsi hallarına yol verilib”
Şuranın bəyanatında o da qeyd edilir ki, dərsliklərin yazılmasının təsadüfi şəxslərə, hətta kütləvi informasiya vasitələrində dələduzluqda təqsirləndirilənlərə, Azərbaycanın görkəmli tarixi şəxsiyyətlərini ləkələyənlərə etibar edilməməlidir: “Təhsil sahəsində ali icra orqanı olan Təhsil Nazirliyi bu sahəni tamamilə öz əlinə almalı, dərslik müəlliflərini məhz nazirlik müəyyənləşdirməli, nazirlik birbaşa özü sifariş etməlidir. Bütün mərhələlərdə ekspertizadan keçirilməsinə nazirlik rəhbərlik etməlidir. Hazır olan dərslikləri məhz Təhsil Nazirliyi texniki imkanlarını nəzərə alaraq nəşriyyatlara özü sifariş verməlidir. Dərsliyin yazılmasında elmin təhsillə inteqrasiyası təmin olunmalı və elmdə əldə olunan bütün yeniliklər dərslik müəllifləri olan alimlər tərəfindən şagirdlərə çatdırılmalıdır. Metodika məsələləri isə təcrübəli metodistlər tərəfindən yerinə yetirilməlidir. İnstitut əmindir ki, əgər bütün dərsliklər, o cümlədən tarix dərslikləri Akademiyanın elmi-tədqiqat institutlarında, o cümlədən Tarix İnstitutunda ekspertizadan keçərsə, belə nöqsanlara yol verilməz. Təcrübəsiz və səriştəsi olmayan ekspertlər bu işdən kənarlaşdırılmalıdır. Təəssüf ki, bəzən belə “ekspertlərin” köməyi ilə elmi-tədqiqat institutlarını bu işdən təcrid etməyə cəhd göstərilir.
Yeri gəlmişkən, haqqında bəhs olunan X sinif dərsliklərinin eks-pertizası zamanı tanınmış tarixçi alimlər tərəfindən hazırlanmış “Azərbaycan tarixi” və “Ümumi tarix” dərsliklərinin layihələrinin ekspertizadan keçməməsi üçün müxtəlif strukturlara təzyiq göstərilməsi hallarına yol verilib. Təəccüb doğuran odur ki, X siniflər üçün “Azərbaycan tarixi” və “Ümumi tarix” dərslik layihələrinin Azərbaycan versiyaları tenderdə qalib elan olunduqdan sonra Tarix İnstitutunun əməkdaşları tərəfindən 28 səhifəlik irad və təkliflər Təhsil Nazirliyinə göndərilsə də, onların əksəriyyəti nəzərə alınmadan dərslik çap edilmişdir. Həmin dərsliklərin rus dilində olan versiyaları isə ictimai müzakirəyə çıxarılmadan çap olunub.
“Azərbaycan dövlətinə qarşı ölkə daxilində sistemli surətdə təxribatlar aparılmasının bariz əlamətləridir”
İnstitutun Elmi Şurası bu və buna bənzər faktlara yol verilməsindən ciddi narahat olduğunu da bəyan edir. Belə ki, düşmənə qarşı informasiya müharibəsində qazanılmış bütün uğurlarımıza rəğmən məhz vaxtilə “26 Bakı” cəlladlarının adını da-şıyan Sahil bağında “26-lar” kafesinin fəaliyyət göstərməsi, 26-ların ümumşəhər qəbiristanlığındakı qəbirlərinin ziyarət olunması və “gül-çiçək” qoyulması, X sinif dərsliyində yol verilmiş bu rüsvayçı fakt və buna bənzər digər faktlar Azərbaycan dövlətinə qarşı ölkə daxilində sistemli surətdə təxribatlar aparılmasının bariz əlamətləridir. Tarix İnstitutunun Elmi Şurası müzakirə olunan məsələ ilə bağlı yekdilliklə aşağıdakı qərarları qəbul edib: Uydurma “Böyük Ermənistan” ərazisini əks etdirən xəritə ilə əlaqədar məsələ və buna bənzər faktlar dərindən araşdırılmalı və qəti tədbir görülməlidir; X sinfin “Azərbaycan tarixi” və “Ümumi tarix” dərslikləri əsaslı şəkildə yenidən ekspertizadan keçirilməli və şagirdlərə yaxın müddətdə yeni dərsliklər təqdim olunmalıdır; Dərsliklərin hazırlanması sistemi və mexanizmi tamamilə dəyişdirilməlidir; Dərsliklər hazırlanarkən ətraflı və dərindən yoxlanılmadan internet resurslarından istifadə olunmamalıdır. İşğalçı ölkənin internet resurslarından istifadə isə yolverilməzdir. Dərsliklərin Azərbaycançılıq məfkurəsi əsasında yüksək səviyyədə hazırlanması kimi mühüm dövlət işi Təhsil Nazirliyi tərəfindən müəyyən edilmiş mütəxəssislər olan peşəkar alimlərə və zəngin təcrübəsi olan metodistlərə həvalə olunmalıdır; AMEA və Təhsil Nazirliyi arasındakı müqaviləyə uyğun olaraq çapa hazır-lanmış dərsliklər, o cümlədən tarix dərslikləri AMEA-nın elmi-tədqiqat institut-larında elmi ekspertizadan keçirildikdən sonra nəşr olunmalıdır”.
Tarix dərsliyinin yazılması niyə dələduzluqda ittiham olunan şəxsə həvalə edilib?
kamran“AzPolitika.info” qeyd edir ki, “Azərbaycan tarixi” kitabında Azərbaycanı “Böyük Ermənistan”ın tərkib hissəsi kimi xəritədə göstərən kitabın müəllifi Kamran Əsədovdur. K.Əsədov 3 il öncə dələduzluqda ittiham olunub.
Belə ki, Bakı şəhər sakinindən övladını ali məktəbə qəbul etdirmək adı ilə pul tələb edən K.Əsədovun qanunsuz hərəkətləri barədə Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinə daxil olmuş müraciət əsasında istintaq-əməliyyat tədbirləri həyata keçirilmişdi.
Baş Prokurorluğun mətbuat xidmətinin 11 sentyabr 2014-cü ildə yaydığı məlumata görə, özünü Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının (TQDK) əməkdaşı kimi təqdim edən, Bakı Dövlət Universitetində (BDU) saat hesabı ilə müəllim işləyən Kamran Əsədov qəbul imtahanlarında lazımi bal toplamayaraq ikinci tura qalmış Bakı şəhər sakininin övladını Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinə qəbul etdirməyi vəd edərək ondan 3.000 manat pul tələb edib və həmin puldan ilkin olaraq 500 manat alıb. Bundan sonra abituriyentin ikinci turda topladığı bal hesabına obyektiv meyarlarla ali təhsil müəssisəsinə qəbul olunmasına baxmayaraq, K.Əsədov guya qəbula kömək etdiyini təkid etməklə həmin şəxsdən 2 500 manat məbləğində pulu tələb edib alarkən əməliyyat tədbirləri zamanı cinayət başında yaxalanıb. Baxış zamanı K.Əsədovun üstündən 2 500 manat məbləğində nağd pul aşkar edilərək götürülmüşdü.
Həmin dövr faktla bağlı cinayət işi başlanmış və K.Əsədov Cinayət Məcəlləsinin 178.2.4 (dələduzluq) və 310-cu (vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini mənimsəmə) maddələri ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilərək barəsində məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilmişdi.
2015-ci ilin fevral ayında isə K.Əsədov azadlığa çıxıb. Belə bir şəxsə tarix kitabının yazılması həvalə edilib.
Tarix İnstitutunun Elmi Şurasının bəyanatından məlum olur ki, bu şəxs və kitabı yazan digərləri Azərbaycanın əleyhinə, Ermənistanın xeyrinə tarixi faktları bir qədər də saxtalaşdırıblar. Bu isə 2 halda baş verə bilər: ya tam savadsızdırlar, ya da  bilərəkdən Azərbaycan dövlətinə xəyanət ediblər. Bu isə müvafiq orqanlar tərəfindən araşdırılaraq, ortaya çıxarılmalıdır. Tarix İnstitutunun Elmi Şurasının bəyanatı göstərir ki, məsələ çox ciddidir. Dövlətimizin, alimlərimizin uzun illər apardığı işə zərbə vurulub. Ortada Azərbaycan dövlətinə, onun tarixinə qarşı işlənmiş bir cinayət və təxribat var!  Buna görə cavab verən olacaqmı?! 
.
Millət vəkili Q.Paşayeva AŞPA-da: "Ermənistan tərəfindən dəstəklənən terror təşkilatlarından böyük əziyyət çəkmiş bir ölkə olaraq Azərbaycan bütün terror təşkilatları ilə aktiv mübarizə aparır."
Asiya.info bildirir ki, bu gün AŞPA-da “Bəşəriyyətə qarşı cinayətləri təqib etmək və cəzalandırmaq, İŞİD tərəfindən həyata keçirilən mümkün soyqırım aktları” adlı qətnamə layihəsinin müzakirəsi zamanı millət  vəkili, Azərbaycanın AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü Qənirə Paşayeva Azad Demokratlar Qrupu adından çıxış edib və terrorla mübarizədə ikili standartlara yol verilməməlidir deyib: "Dəyərli Dostlar, İŞID terror təşkilatı ən çox Yaxın Şərq bölgəsi və ona yaxın ərazilərdə yaşayan xalqlara və bölgə ölkələrinə zərər verir. Bu terror təşkilatının kimlərin, hansı güclərin maraqlarına xidmət etməsini geniş şəkildə müzakirə edə bilərik. Amma bölgə xalqı və dövlətlərinə, özəlliklə də müsəlmanlara ciddi şəkildə zərər verirlər. Məsələn, İŞID-ın Türkiyədə həyata keçirdiyi 14 terror aktında 304 məsum insan həyatını itirmişdi. O üzdən Suriya və İraq sərhədində İŞID ilə mübarizə aparan ölkələrə, özəlliklə Türkiyəyə Avropa ölkələri və təşkilatları daha çox dəstək verməlidir və buna çağırırıq.  Mən Qrupumuz adına çıxış edirəm, amma qısa da olsa bunu bildirmək istəyirəm ki, əhalisinin böyük hissəsi müsəlman olan ölkəm Azərbaycan da İŞID-la mübarizədə ciddi addımlar atmaqdadır. Çünki biz terror təşkilatlarına qarşıyıq və Ermənistan tərəfindən dəstəklənın terror təşkilatlarından böyük zərərlər görmüş bir ölkə olaraq Azərbaycan bütün terror təşkilatları ilə sərt mübarizə aparır. Dəyərli Dostlar, İŞID beynəlxalq bir terror təşkilatıdır. Bu təşkilatın sıralarında müxtəlif millətlərdən və fərqli dinlərdən insanlar var. Bu səbəbdən İŞID-i müsəlmanlardan ibarət bir terror təşkilatı olaraq görmək və müsəlmanlara qarşı mənfi fikir yaratmaq istəyənlərə də fürsət verməməliyik. İŞID-in etdiklərinin İslam dini ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Avropada bəzi siyasətçilərin İŞID-ın etdiklərini bəhanə edərək İslam dini və müsəlmanlar əleyhinə etdiklərə çağırışlara da burdan etirazımızı bildirməliyik. Bu cür addımların Avropada İslamofobiyanın artmasına yönəlik hərəkətlərin hansı pis nəticələrə səbəb olacağını, hansı faciələrə gətirib çıxaracağını nəzərə almalıyıq. Bu cür məsuliyyətsiz açıqlamalar sadəcə İŞID-in işinə yarayar. Avropada İslam əleyhinə fikirlərin olması hamımızı ciddi şəkildə narahat etməlidir və İslam əleyhdarlarının artmaması üçün də hamımız birlikdə ciddi çalışmalıyıq. Bu gün dünyadakı münaqişələrin azalması üçün mədəniyyətlər və dinlərarası dialoqun artmasına ehtiyacımız var. Terrorla təsirli şəkildə mübarizə aparmaq üçün bütün Avropa ölkələri bu sahədə İslam ölkələri ilə əməkdaşlığını artırmalıdır. Bu gün ehtiyac duyduğumuz tək şey dialoq və əməkdaşlıqdır”.

Xəbər lenti